Ngày 05/5/2026, Bộ Dân tộc và Tôn giáo cùng Bộ Tư pháp đã ban hành Kế hoạch số 1170/KH-BDTTG-BTP về phối hợp công tác năm 2026. Đây không chỉ là dấu mốc tổng kết chặng đường phối hợp giai đoạn 2022–2026 mà còn mở ra định hướng chiến lược mới, nhằm hoàn thiện thể chế và nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực dân tộc, tín ngưỡng, tôn giáo.
Kế hoạch năm 2026 được đánh giá là toàn diện, có chiều sâu, với nhiều nhiệm vụ mang tính đột phá, bám sát thực tiễn, hướng mạnh về cơ sở và người dân.
1. Tập trung hoàn thiện thể chế, pháp luật – nền tảng của quản lý hiệu quả
Một trong những điểm nhấn quan trọng của Kế hoạch là ưu tiên cao cho công tác xây dựng và hoàn thiện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật.
Trong năm 2026, trọng tâm là:
- Xây dựng Luật Tín ngưỡng, tôn giáo (sửa đổi), đã trình Quốc hội thông qua vào ngày 23 tháng 4/2026 với 100% đại biểu có mặt nhất trí thông qua; Soạn thảo Nghị định hướng dẫn thi hành Luật, trình Chính phủ trong quý IV/2026.
- Ban hành 03 nghị định quan trọng, bao gồm:
- Nghị định quy định chức năng, nhiệm vụ, cơ cấu tổ chức của Bộ Dân tộc và Tôn giáo
- Nghị định về công tác dân tộc (thay thế các quy định hiện hành)
- Nghị định về chính sách đối với người có uy tín trong đồng bào dân tộc thiểu số
Đặc biệt, hai Bộ sẽ phối hợp triển khai các đề án lớn về tổng rà soát hệ thống pháp luật, qua đó kịp thời phát hiện bất cập, chồng chéo và đề xuất sửa đổi phù hợp với yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới.
2. Đột phá đưa pháp luật đến gần người dân vùng dân tộc, miền núi
Không dừng lại ở xây dựng thể chế, Kế hoạch 2026 đặc biệt nhấn mạnh nhiệm vụ đưa pháp luật đi vào đời sống, nhất là tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.
Các giải pháp nổi bật gồm:
- Triển khai Đề án phổ biến, giáo dục pháp luật giai đoạn 2026–2035
- Đổi mới phương thức tuyên truyền theo hướng:
- Ứng dụng công nghệ số
- Đa dạng hóa hình thức truyền thông
- Phù hợp với đặc thù từng địa bàn
- Biên soạn tài liệu bằng tiếng dân tộc thiểu số, nâng cao khả năng tiếp cận
Song song đó, Bộ Tư pháp sẽ tăng cường đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ báo cáo viên, tuyên truyền viên pháp luật, đặc biệt tại các địa bàn trọng điểm, góp phần nâng cao chất lượng truyền thông pháp luật từ cơ sở.
3. Phát huy vai trò người có uy tín – cầu nối giữa pháp luật và cộng đồng
Một điểm sáng mang tính nhân văn sâu sắc là việc gắn công tác pháp luật với văn hóa cộng đồng.
Trong đó:
- Người có uy tín được khuyến khích tham gia hòa giải ở cơ sở
- Tăng cường sự hiện diện của người dân tộc thiểu số trong các tổ hòa giải
- Phát huy vai trò của:
- Già làng, trưởng bản
- Chức sắc, chức việc tôn giáo
Trong lĩnh vực trợ giúp pháp lý, trọng tâm là:
- Nâng cao khả năng tiếp cận dịch vụ cho người dân vùng khó khăn
- Đào tạo trợ giúp viên biết tiếng dân tộc
- Ưu tiên phát triển đội ngũ trợ giúp viên là người dân tộc thiểu số
Những giải pháp này không chỉ giúp giải quyết tranh chấp hiệu quả mà còn góp phần củng cố niềm tin của người dân vào pháp luật.
4. Tổng kết giai đoạn, mở ra tầm nhìn chiến lược mới 2026–2031
Năm 2026 cũng là thời điểm quan trọng để:
- Tổng kết Chương trình phối hợp giai đoạn 2022–2026
- Đánh giá toàn diện kết quả đạt được và những hạn chế
Thông qua:
- Các đoàn kiểm tra liên ngành
- Công tác theo dõi thi hành pháp luật
Trên cơ sở đó, hai Bộ sẽ xây dựng và ký kết Chương trình phối hợp giai đoạn 2026–2031, bảo đảm:
- Tính kế thừa
- Tính đổi mới
- Sát thực tiễn
Kỳ vọng tạo chuyển biến thực chất, bền vững
Có thể khẳng định, Kế hoạch phối hợp công tác năm 2026 thể hiện quyết tâm chính trị mạnh mẽ của hai Bộ trong việc:
- Hoàn thiện hệ thống pháp luật
- Nâng cao hiệu quả thực thi
- Đưa pháp luật đến gần hơn với người dân
Với cách tiếp cận đồng bộ, từ xây dựng thể chế đến tổ chức thực hiện tại cơ sở, Kế hoạch được kỳ vọng sẽ tạo ra chuyển biến rõ nét trong công tác dân tộc, tôn giáo, góp phần bảo đảm quyền lợi chính đáng của người dân và thúc đẩy phát triển bền vững trên mọi vùng miền của đất nước.
Ths. Phan Hồng Thủy
Phó Vụ trưởng Vụ Pháp chế – Bộ Dân tộc và Tôn giáo
